O NAS            KONTAKT
O BIBLIOTECE > Historia biblioteki

Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna

 

im. Franciszka Becińskiego - w Radziejowie

 

1948 – 2008

 

Dostojna Jubilatka - jest instytucją kultury, której szeroka działalność sprawia, że stanowi ona centrum społeczno – kulturalne dla mieszkańców miastai regionu. Placówka może się poszczycić piękną 60- letnią metryką i dorobkiem, na który pracowało kilka pokoleń bibliotekarzy. Obchodząc 60 – te urodziny, trzeba mieć jednak świadomość, że początki bibliotekarstwa,w Radziejowie sięgają XVIII wieku. Jedną z pierwszych bibliotek w mieście zorganizowali dla uczniów swojego Kolegium o.o. Pijarzy. Księgozbiór istniał także przy Szkole Podwydziałowej w czasie działalności Komisji Edukacji Narodowej. Bardzo ożywione czytelnictwo rozwijało się w okresie międzywojennym. Mieszkańcy miasta, za niewielką opłatą mogli wypożyczać książki. I tak w latach 1905-1939 działała Biblioteka Publiczna Polskiej Macierzy Szkolnej. Założycielami jej było grono światłych ludzi z Radziejowa i okolicy. Należeli do nich Władysław Chrząszczewski, J. Brudzicz, Mieczysław Rudnicki, bracia Szweykowscy, ks. Nitecki. Zbiory tej biblioteki liczyły ponad 2 tysiące egzemplarzy. A długoletnimi jej pracownicami były Stanisława Pernak i Maria Małynicz.

        Kolejną z działających bibliotek na terenie miasta była Żydowska Biblioteka i Czytelnia Społeczna, która posiadała największy księgozbiór . W 1930 roku utworzono Miejską Bibliotekę Publiczną. Powstała ona z książek zakupionych i ofiarowanych przez Sejmik Powiatowy w Aleksandrowie Kujawskim. Prowadzili ją Mieczysław Wrzesiński i Mieczysław Piotrowski. Równolegle, w tym samym czasie istniała w Radziejowie filialna biblioteka Związku Bibliotek i Czytelni powiatu nieszawskiego. Także w latach 1912-1939, radziejowska organizacja PPS utworzyła swoją placówkę biblioteczną. Jej założycielami byli członkowie PPS- - Jan Urbański i Franciszek Surdyk.
       Istniała także Biblioteka przy Prywatnym Gimnazjum Koedukacyjnym Towarzystwa Kulturalno-Oświatowego. Prowadził ją prof. Dulewicz. Nie można także zapominać o księgozbiorach miejscowych ziemian - pozostałością tego ostatniego jest nieliczny zbiór rodziny Wilde znajdujący się obecnie w Izbie Regionalnej TMK.  Dekret o bibliotekach i opiece nad zbiorami bibliotecznymi z 17.IV.1947r. dał podstawy formalno-prawne do utworzenia biblioteki publicznej w Radziejowie. Data jej powstania to 2.X.1948 r. Biblioteka została powołana na wniosek radnego Tadeusza Krysiaka. W związku z brakiem pełnej dokumentacji o początkach placówki, należy przyjąć, że pełna działalność czytelnicza nastąpiła 10.V.1949 roku (świadczy o tym wpis książek do księgi inwentarzowej). Można więc mówić o podwójnych urodzinach! W początkach swej działalności Biblioteka dysponowała księgozbiorem liczącym 525 wol., otrzymanym z zakupu centralnego. Zarejestrowano 354 czytelników, którzy wypożyczyli 375 książek. Biblioteka mieściła się w budynku Miejskiej Rady Narodowej i zajmowała lokal o pow. 13m2. Pierwszą bibliotekarką była Alina Wyrzykowska. W 1952r. zatrudniono Czesławę Pilak, następnie Krystynę Szynkowską i Teresę Budną, które pracowały w bibliotece do chwili przejścia na emeryturę.
      Biblioteka na początku swego istnienia znajdowała się w trudnych warunkach lokalowych. W latach 1949-1956 mieściła się w lokalu o pow. 30m2, który w 1956 r. uległ zawaleniu. Tym samym zniszczona została dokumentacja biblioteczna oraz 400 książek. Kolejna placówka usytuowana była w dwóch pomieszczeniach o łącznej pow. 44m2, znajdującym się w centrum miasta , przy Rynku, naprzeciwko nieistniejącego dziś przystanku autobusowego. Tu działała do 1974 r., tj. do chwili otrzymania nowego budynku. W tych warunkach część zbiorów znajdowała się w paczkach niedostępna dla czytelników!
         W 1956 r., w chwili utworzenia powiatu w Radziejowie, Miejska Biblioteka Publiczna awansowała do rangi Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej. Obsługiwała czytelników w mieście i pełniła funkcję instrukcyjno-metodyczną - początkowo w odniesieniu do 8 bibliotek gromadzkich i 60 punktów bibliotecznych. Liczba ta była stanem wyjściowym do dalszej działalności biblioteki w nowo utworzonym powiecie.
         Kierownikiem Biblioteki Powiatowej została Henryka Sempolińska, która pracowała do 1961 roku. Następnie obowiązki dyrektora Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej objęła mgr Wiesława Idrjan, która przez 30 lat do chwili przejścia na emeryturę, zarządzała placówką. Dzięki zaangażowaniu Dyrektor Wiesławy Idrjan Biblioteka stała się ważną instytucją w regionie. Została utworzona sieć biblioteczna w powiecie, a jej celem było stworzenie biblioteki jako ważnej, obok szkoły, placówki oświaty i kultury. Panią Dyrektor wspierały wieloletnie bibliotekarki – Krystyna Szynkowska, Teresa Budna, Marianna Banaszak, Krystyna Bogucka.
          W tym okresie sprawy biblioteki były w centrum zainteresowania władz miejskich i powiatowych, czego dowodem było opracowanie planu perspektywicznego rozwoju kultury na lata 1963-1980. W planie umieszczono m.in. budowę nowoczesnej biblioteki na miarę XX wieku, z przeznaczeniem dla użytkowników całego powiatu.
          Duża aktywność, zaangażowanie Dyrektor mgr Wiesławy Idrjan, pracujących bibliotekarzy, mieszkańców miasta, radnych doprowadziło do realizacji budowy nowego budynku biblioteki. Wiele zaangażowania wykazał ze strony władz, ówczesny przewodniczący Powiatowej Rady Narodowej Zygmunt Piasecki, Witold Grosman i Krystyna Walczyńska z Wydziału Kultury i Oświaty w Radziejowie.
          Zgodnie z postulatami mieszkańców wykupiono teren w centrum miasta od Pani Karpińskiej za kwotę 183,63 tys. zł. Urząd Wojewódzki w Bydgoszczy pozyskał środki finansowe na budowę biblioteki (3.493,80 tys. zł). Rok 1974 stał się wydarzeniem kulturalnym, świętem książki i miasta Radziejowa. Bibliotekarze i mieszkańcy miasta otrzymali budynek o pow. 762m2 (użytkowej 608m2), w którym wydzielono poszczególne działy biblioteki. Nowa siedziba stworzyła bardzo dobre warunki pracy dla bibliotekarzy i użytkowników oraz wprowadzenie nowych form działalności .
          W celu promocji biblioteki w 1975 r. wydano ex libris biblioteki, zaprojektowany przez znanego toruńskiego grafika Zygfryda Gardzielewskiego. Likwidacja powiatu w 1975 r. przyniosła zmianę nazwy placówki na Rejonową Bibliotekę Publiczną, która objęła opieką merytoryczną 29 bibliotek i 104 punkty biblioteczne.
          Stabilna kadra bibliotekarska z wieloletnim stażem - Krystyna Szynkowska, Alina Budna, Marianna Banaszak, Krystyna Bogucka, Halina Paczkowska z wielkim zaangażowaniem, poczuciem odpowiedzialności, dbały o wizerunek placówki. O jej estetyczną oprawę troszczyły się - Jadwiga Mroczkowska i Maria Żak.
          Lata 90-te przyniosły dalsze zmiany organizacyjne. W 1991 roku Biblioteka została przekształcona w Miejską Bibliotekę Publiczną. Biblioteki w Płowcach i Czołowie, do tej pory organizacyjnie należące do radziejowskiej placówki, zostały przekazane w gestie samorządu Gminy Radziejów.
           Rok 1991 był najtrudniejszym rokiem dla biblioteki. Przejście instytucji pod Samorząd Miasta, likwidacja Funduszu Rozwoju Kultury znacznie ograniczyło środki finansowe na działalność statutową biblioteki.
           W tym okresie obowiązki dyrektora biblioteki powierzono mgr Halinie Paczkowskiej, dotychczasowemu instruktorowi powiatowemu.
            W celu pozyskania dodatkowych środków finansowych dyrektor i pracownicy podjęli różne formy marketingowe (sprzedaż cegiełek na zakup książek, organizacje kiermaszy książek, pozyskiwanie sponsorów na ich zakup, organizacje imprez czytelniczych, działalność wydawniczą). Postawiono na zmianę wizerunku biblioteki, dzięki czemu biblioteka pozyskała stałych darczyńców a użytkownicy uznali placówkę jako centrum działalności kulturalnej w mieście.
           W 1991 roku ogłoszono I edycję Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego im. F. Becińskiego, który jest do dziś promocją biblioteki, twórców regionu, twórczości Franciszka Becińskiego , promocją Radziejowa, powiatu i Kujaw.
          Najważniejszym wydarzeniem w 1993 roku była uroczystość nadania bibliotece imienia Franciszka Becińskiego, wybitnego piewcy Kujaw. Biblioteka poprzez różne działania starała się promować sylwetkę i twórczość swojego patrona, wydając tomiki poezji, organizując prelekcje, sesje popularno-naukowe, spotkania literackie, koncerty poezji śpiewanej w wykonaniu Barbary Kalinowskiej czy wreszcie organizując wspomniany Ogólnopolski Konkurs Literacki Jego imienia. 6 czerwca 2000 roku po 10 latach przerwy Samorząd Miasta i Powiatu powierzył placówce zadania powiatowe.
         Opiekę merytoryczną nad bibliotekami w powiecie objęła mgr Danuta Wielgosz. Od tego czasu placówki biblioteczne, wspomagane przez samorządy gminne, stały się nowoczesnymi instytucjami i znaczącymi centrami kultury w swoich środowiskach.
         Trudności finansowe Radziejowa w 2002 roku, poważnie dotknęły bibliotekę. Szerokie poparcie, jakie w owym czasie otrzymała nasza placówka ze strony społeczeństwa miasta, a także mądrość i zrozumienie Samorządu, pozwoliło na funkcjonowanie, niestety z pewnymi ograniczeniami finansowymi. Mimo tego kryzysu bibliotekarze swoją pracą udowodnili, że biblioteka pozostaje centralną placówką w powiecie, stawiającą na nowoczesność, wartą wspierania !
          Dziś, dzięki otrzymywanym, dodatkowym środkom finansowym Samorządu Miasta i pomocy Powiatu budynek staje się coraz bardziej przyjazny dla czytelników i bibliotekarzy.
         Radziejowska Biblioteka dzięki takim bibliotekarzom, jak: dyrektor Halina Paczkowska, instruktor powiatowy Danuta Wielgosz, oraz pozostałym w pełni zaangażowanym bibliotekarzom - Dorocie Świderskiej, Karolinie Ćwikle, Krzysztofowi Wątrobiczowi, stała się ważnym ośrodkiem kulturalno-społecznym w regionie. Ważną pracę na rzecz osób chorych i niepełnosprawnych w filii szpitalnej kształtowała Alina Kwabiszewska a obecnie kontynuuje ją Agnieszka Krupińska.
         Pracownicy podejmują coraz to nowe inicjatywy, kształcąc się , po to by biblioteka stała się coraz lepszym miejscem nauki, wypoczynku, zabawy, służącym rozwojowi intelektualnemu i emocjonalnemu środowiska. Czytelnictwo jest bowiem podstawowym ogniwem edukacji, a książka niezbędnym elementem rozwoju osobowości człowieka…
       Według danych statystycznych za rok 2007 biblioteka rejestruje 2870 czytelników, którzy wypożyczyli 51.997 woluminów.
        Zakup nowości wydawniczych, obok dofinansowania na ten cel ze strony Samorządu Miasta i Powiatu, jest wspomagany środkami Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w ramach programu operacyjnego „Promocja Czytelnictwa”. Należy także w tym miejscu wspomnieć o darczyńcach i jednocześnie Im podziękować - Państwu Becińskim, dzięki którym wzbogaciliśmy nasz księgozbiór o książki pochodzące ze zbiorów rodzinnych Franciszka i Jego syna Adama, oraz Pani Barbarze Kujawskiej za zbiór podarowanych bibliotece książek Jej męża, Janusza Kujawskiego. Dziękujemy także wszystkim tym – którzy kupując cegiełki przyczynili się do wzbogacenia księgozbioru biblioteki. Działalność czytelniczą bibliotekarzy wspierają społecznie, panie prowadzące punkty biblioteczne – Joanna Wekwejt w Przedszkolu i Aldona Pyczka z Centrum Kształcenia „Oświata” w Radziejowie.
         Edukację czytelniczą w szkołach wspomagają bibliotekarze szkolni. Na szczególne wyróżnienie zasługuje Maria Jędrzejewska, nauczyciel - bibliotekarz z ZSRCKU w Przemystce. Biblioteka prowadzi szeroką działalność kulturalną na rzecz miasta i regionu. Bibliotekarze wprowadzili wiele działań na rzecz promocji czytelnictwa, rozwoju informacji, w tym na temat regionu i edukacji, organizując spotkania autorskie, konkursy - krasomówcze, recytatorskie, literackie, plastyczne, wystawy literackie, malarskie, czy prowadząc lekcje biblioteczne i zajęcia wakacyjne dla dzieci. Przy bibliotece działa Dyskusyjny Klub Książki. Jego koordynatorem jest Dorota Świderska. Członkowie klubu poznają współczesną literaturę polską oraz jej twórców. Bibliotekę w ciągu 60 lat odwiedziło wielu pisarzy, poetów, ciekawych postaci świata literatury, kultury, polityki - byli to: Anna Bojarska, Wanda i Ewa Chotomskie , Joanna Papuzińska, Dorota Gellner, Natalia Usenko, Barbara Kosmowska, Izabela Klebańska, Kalina Jerzykowska, o. Janusz Oszajca, Janusz Odrowąż-Pieniążek Wojciech Siemion, Stanisław Myśliwski, Roman Samsel, Sat-Okh, Jacek Żakowski, Maciej Orłoś, Dariusz Chętkowski, Grzegorz Kasdepke oraz twórcy regionu - Regina Zaleska-Wojciechowska, Irena Matuszkiewicz, Małgorzata Pietrzak, Małgorzata Szułczyńska, Anna Cybulska, Krystyna Sarnowska, Antoni Cybulski. Biblioteka poprzez różne formy swej działalności była i jest miejscem promocji miasta i regionu. To tu rozpoczynają się Dni Radziejowa. W czytelni odbyły się dwie sesje popularno-naukowe z okazji Jubileuszu 750 - lecia Radziejowa. Z inicjatywy biblioteki organizowane są Dni Dziedzictwa Europejskiego. Biblioteka była i jest otwarta dla wszystkich odbiorców. W swoich progach gościła Związek Emerytów i Rencistów, Związek Niewidomych. Szczególne miejsce w jej murach miały i mają dzieci i młodzież ze Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego, uczestnicy spotkań autorskich, imprez czytelniczych, wystaw własnych prac plastycznych. W Bibliotece przez lata zdolna młodzież pod kierunkiem nieżyjącego, wybitnego pedagoga i przyjaciela biblioteki, Janusza Kujawskiego mogła realizować nowatorskie pomysły, organizując wystawy w ramach „Warsztatów Twórczego Myślenia”
 Bez wsparcia Samorządu Miasta i Powiatu, sponsorów indywidualnych i instytucjonalnych, przyjaciół, sympatyków działania nasze nie byłyby tak owocne. Dlatego w tym miejscu chcemy podziękować Samorządowi Miasta i Powiatu, za finansowanie, pozwalające prowadzić tak szeroką działalność biblioteki. Pomoc finansowa Urzędu Marszałkowskiego daje nam możliwość organizowania Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego im. F. Becińskiego, zajęć wakacyjnych dla dzieci, działalność wydawniczą promującą twórczość F. Becińskiego i jego następców…
  Dziękujemy wszystkim placówkom oświatowym z terenu miasta i powiatu, w tym Specjalnemu Ośrodkowi Szkolno-Wychowawczemu, nauczycielom Publicznego Gimnazjum i Szkoły Podstawowej w Radziejowie Barbarze Rolirad i Marii Eznarskiej, dzięki którym mogliśmy realizować cykl Prezentacji Kujawskich obecnie w formie Powiatowego Konkursu Krasomówczego. Na podobną współpracę zawsze możemy liczyć z Grażyną Trzmielewską - dzięki tak zaangażowanym nauczycielom, młodzież naszych szkół ma okazję brać udział w Wojewódzkim Konkursie Krasomówczym na Zamku w Golubiu –Dobrzyniu i zakwalifikować się do Ogólnopolskiego Konkursu Krasomówczego organizowanego w Legnicy, czy Recytatorskiego Konkursu Poezji Religijnej organizowanego przez MiPBP w Gołubiu –Dobrzyniu. Dziękujemy Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej – Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu za pomoc merytoryczną, za organizowane szkolenia pozwalające szlifować nasz bibliotekarski warsztat pracy i nasze umiejętności.
 Dziękujemy Wojewódzkiej Bibliotece im. dr. Witolda Bełzy w Bydgoszczy, Dyrektorom bibliotek powiatowych i miejskich województwa kujawsko-pomorskiego za wsparcie i koleżeńską pomoc. Bibliotekom gminnym naszego powiatu za współpracę i życzliwość.
 Placówka nasza przy organizacji swoich licznych imprez może zawsze liczyć na oprawę muzyczną w wykonaniu nauczycieli i uczniów Szkoły Muzycznej I stopnia z Radziejowa - dziękujemy za życzliwą współpracę Dyrektor Lili Filutowskiej, a także Zespołowi Pieśni i Tańca „Kujawy” oraz chórowi „Largo”. Dziękujemy Dyrektorowi Domu Kultury w Radziejowie, Leszkowi Kalickiemu oraz Jego pracownikom za dobre współdziałanie.
 - Mediom za promocję biblioteki w tym szczególnie: ”Powiatowemu ABC” i „Radziejowianinowi” za uwydatnianie naszych dokonań! Dziękujemy - Ośrodkowi Hodowli Zarodowej w Osięcinach, Kujawsko – Dobrzyńskiemu Bankowi Spółdzielczemu, Bankowi Spółdzielczemu w Radziejowie , Narodowemu Bankowi Polskiemu za pomoc w organizowaniu konkursu „Z ekonomią na TY”. Szczególnie dziękujemy naszym wiernym czytelnikom, którzy zawsze są z nami i nas wspierają bowiem atutem biblioteki jest grono wiernych przyjaciół, sympatyków, na których zawsze można liczyć. Za promocję regionu, twórców naszego powiatu w 1998 roku Biblioteka otrzymała Dyplom Ministra Kultury, a w 2006 roku wyróżnienie Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Biblioteka za swą długoletnią pracę na rzecz środowiska została odznaczona także medalem za zasługi przez Zarząd Główny Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich.
          W 2003 roku za upowszechnianie czytelnictwa wśród najmłodszych czytelników otrzymała specjalne odznaczenie - medal Fundacji ABC XXI wieku za akcję „Cała Polska czyta dzieciom”.
          Włodarze i mieszkańcy miasta także dostrzegali dokonania biblioteki honorując ją w 1999 roku - Odznaką „Zasłużony dla Miasta Radziejów”, w bieżącym jubileuszowym dla biblioteki – dyplomem uznania –„ Za podnoszenie prestiżu Miasta”
         Z okazji Jubileuszu Biblioteki im. Franciszka Becińskiego w Radziejowie chcemy jeszcze raz podziękować wszystkim, którzy przez te 60 lat wspierali bibliotekę i jej działalność i robią to do dziś : pamiętając o majowym DNIU BIBLIOTEKARZA i BIBLIOTEK. Jubileusz Biblioteki pobudza do refleksji i podsumowań dorobku jej działalności. Patronat tak wybitnego poety Kujaw – Franciszka Becińskiego zobowiązuje nas i pobudza do podejmowania nowych ciekawych inicjatyw kulturalnych na rzecz wszystkich mieszkańców miasta i powiatu.
         Nasz wielki Polak Jan Paweł II, powiedział, że „Biblioteka jest instytucją, która samym swym istnieniem świadczy o rozwoju kultury” niech więc dostojna Jubilatka istnieje i nadal rozwija się ku pożytkowi nas wszystkich! PRO PUBLICO BONO !!!